برای جابهجایی پول و پیشبرد تراکنشهای مالی مختلف، از شماره شبا استفاده میشود. شماره شبا یک شناسه استاندارد بانکی است که با آن میتوانید بهراحتی، وجوه مختلف پول را میان حسابهای بانکی جابهجا کنید. بهجای استفاده از شماره حساب یا کارت، وجوه مختلف را با شماره شبا و از راههای گوناگون به مقصد موردنظرتان انتقال دهید. در ادامه، درباره این شناسه و تمام نکات مربوط به آن، از جمله سقف انتقال با آن، برایتان میگوییم. با ما همراه باشید، تا بدانید، شماره شبا چیست و چه کاربردی دارد.
شماره شبا IBAN چیست؟ تعریف دقیق و استاندارد

IBAN چیست؟ IBAN یا شماره شبا شناسهای استاندارد برای جابهجاکردن پول و مخفف شماره حساب بانکی ایرانیان است. با وجود این شماره که به هر حساب بانکی تعلق میگیرد، میتوانید در یک مسیر امن، دقیق و بدون خطاهای رایج روشهای دیگر، پول را میان حسابها جابهجا کنید.
شماره شبای حسابهای بانکی ایرانی از دو حرف انگلیسی و تعدادی عدد تشکیل میشود. ارقام بعد از دو حرف انگلیسی IR قرار میگیرند. تعداد ارقام ۲۴ عدد و برگرفته از شماره حساب بانکی است.
بعضی از بانکها شمارهای ۱۸رقمی دارند و بعضی هم تعداد اعداد کمتری برای این شماره تعیین کردهاند. در این صورت، برای اینکه ارقام شماره شبا به ۱۸ عدد برسد، تعدادی صفر در کنار شماره حساب منظور میشود.
ضمناً خوب است، اینجا درباره فرق شبا با شماره حساب هم بگوییم. این دو شماره هردو مربوط به حساب بانکی شما هستند، اما:
- شماره حساب بیشتر برای امور داخلی بانکی استفاده میشود.
- شماره شبا برای انتقال پول امن، رسمی و بینبانکی طراحی شده است.
ساختار شماره شبا در ایران چیست؟

برای اینکه دقیقتر با شماره شبا آشنا شوید، باید اجزا و ساختار آن را بدانید. این کد شامل پنج بخش است. اگر به کارت بانکی خود نگاهی بیندازید، این شناسه را مشاهده خواهید کرد.
معنای هر بخش از شماره شبا
هر بخش از پنج قسمت شناسه شبا، معنای خاصی دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم. ساختار شماره شبا به این شرح است:
- کد کشور همان IR ابتدای شناسه است.
- یک عدد دورقمی که برای کنترل صحت ساختار درج میشود.
- یک عدد سهرقمی که شناسه بانکی است که در آن حساب دارید.
- یک عدد تکرقمی که نشانگر نوع حساب شما در بانک موردنظر است.
- ۱۸ رقم که براساس حساب بانکی شما درج میشود و اگر حسابتان ۱۸رقمی نباشد، بهجای باقی ارقام، از صفر استفاده میشود.
مثالی از ساختار یک شماره شبا
برای درک بهتر اجزا و بخشهای یک شناسه شبا، خوب است که با هم یک مثال شماره شبا عینی را بررسی کنیم. به مثال زیر دقت کنید:
“ IR 08 013 0 000000123456789012 ”
- IR ؛ کد کشور؛
- 08؛ رقم کنترل صحت ساختار؛
- 013؛ شناسه بانکی که حساب دارید؛
- 0؛ نوع حسابی که در بانک مورد نظر دارید؛
- 000000123456789012؛ ارقام برگرفته از حساب بانکی.
چرا شبا مهم است و چه مزایایی دارد؟
سامانههای انتقال وجه بینبانکی که ساتنا و پایا نام دارند، با شماره شبا کار میکنند. برای دریافت و واریز پول با آنها، لازم است که از شماره شبا استفاده کنید. این شناسه اهمیت و کاربرد فراوانی دارد:
- کاهش خطا در نقلوانتقال پول؛ ساختار قوی کنترل در استفاده بانکها از شناسه شبا مانع از بروز خطا، مثلاً واریز اشتباهی پول میشود.
- انتقال مبالغ پول بالا؛ برخلاف کارتبهکارت، محدودیتهای انتقال وجه با شبا کمتر است.
- ثابتماندن شناسه شبا؛ اگر شماره کارت شما عوض شود هم این شناسه تغییری نمیکند و ثابت میماند.
کاربردهای شماره شبا چیست؟
از شماره شبا برای موارد مختلفی استفاده میشود. این شناسه به میدان آمده تا فرایندهای مالی را سادهتر از همیشه و تراکنشها را سریعتر از هر زمان پیش ببرد. از کاربردهای آن باید به موارد زیر اشاره کنیم:
- دریافت یارانه؛
- معاملات بازار اوراق بهادار؛
- شماره شبا برای دریافت وجه و واریز از راه سامانه ساتنا یا پایا.
چگونه شماره شبا را پیدا کنیم؟ روشهای سریع و رایگان

روشهای مختلفی برای پیداکردن شماره شبا وجود دارد و خوشبختانه، هیچکدام سخت یا پیچیده نیستند. ابتدا به کارت بانکی خود نگاه کنید تا شماره شبا را که روی آن درج شده، مشاهده کنید. اگر به کارت دسترسی ندارید یا روش قبلی به هر دلیلی برایتان مناسب نیست، از روشهای زیر کمک بگیرید و با نحوه دریافت شماره شبا آشنا شوید.
مراجعه به وبسایت بانک
به وبسایت بانک خود مراجعه کنید. در آنجا، گزینهای با عنوان «تبدیل شماره کارت به شبا» وجود دارد. شماره کارتتان را در کادر مخصوص وارد کنید و با انتخاب گزینه «محاسبه»، منتظر شوید تا شماره شبا به شما اعلام شود.
دریافت از خودپرداز
با قراردادن کارت خود در یک خودپرداز و انتخاب گزینه «اطلاعات حساب» از منوی موجود در صفحه دستگاه، شماره شبا را مشاهده کنید. شما میتوانید شماره شبا را روی رسید چاپی هم دریافت کنید.
استفاده از اپلیکیشن بانک
اگر در زمان افتتاح حساب یا حتی بعد از آن، خدمات اینترنت بانک یا امکان استفاده از اپلیکیشنهای بانکی را فعال کرده باشید، با مراجعه به این برنامهها هم میتوانید شماره شبای خود را پیدا کنید.
رفتن به بانک
اگر روشهای دیگر موفقیتآمیز نبودند، باید به بانک مراجعه کنید. در آنجا، شماره حساب یا کارت خود را به یکی از متصدیان بدهید و از او بخواهید که شماره شبا را اعلام کند. اگر حسابتان قدیمی است هم میتوانید دفترچه حسابتان را به متصدی ارائه و شماره شبا را دریافت کنید.
نحوه انتقال وجه با شماره شبا
برای انتقال مبالغ مختلف میتوانید از شماره شبا در سامانههایی مانند پایا و ساتنا استفاده کنید. آموزش انتقال وجه با شبا ساده است و از راههای زیر انجام میشود:
- پایا؛ انتقال پول با آن، از چند ساعت تا نهایتاً یک روز کاری طول میکشد. برای ثبت حواله پایا باید به شعب بانکی مراجعه یا از اینترنتبانک و موبایلبانک استفاده کنید.
- ساتنا؛ در ساعت اداری و در همان روز انجام عملیات، پول انتقال پیدا میکند. برای ثبت حواله ساتنا میتوانید به بانک بروید یا از اینترنتبانک استفاده کنید.
سقف انتقال وجه با شماره شبا/اخرین قوانین

برای جابهجایی پول با شناسه شبا از روشهای ساتنا و پایا استفاده کنید. بنا به اینکه چطور از ساتنا و پایا استفاده میکنید، سقف انتقال وجه شبا هم متفاوت خواهد بود.
سقف انتقال با پایا از این قرار است:
| روش ثبت حواله پایا | سقف انتقال وجه |
| شعبه بانک | نهایتاً ۱۰۰ میلیون تومان |
| اینترنتبانک | هر حواله: ۱۵ میلیون تومان
سقف روزانه: ۶۰ میلیون تومان |
| موبایلبانک | حداکثر ۱۵ میلیون تومان |
سقف انتقال با ساتنا از این قرار است:
| روش ثبت حواله ساتنا | سقف انتقال وجه |
| شعبه بانک | بدون محدودیت |
| اینترنتبانک (رمز ثابت) | نهایتاً ۱۰۰ میلیون تومان |
| اینترنت بانک (توکن/رمزساز) | نهایتاً ۲۰۰ میلیون تومان |
زمان انتقال وجه با شبا / چه زمانی پول میرسد؟
اگر از روش ساتنا برای انتقال وجه با شبا استفاده کنید، در طول ساعت کاری بانک، فقط به نهایتاً ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان نیاز است. در برخی موارد فقط چند ثانیه طول میکشد تا پول جابهجا شود. چنانچه از روش پایا برای انتقال وجه با شناسه شبا کمک بگیرید، زمان انتقال وجه شبا بهشرح زیر خواهد بود:
- چرخه اول انتقال پایا: ساعت ۳ و ۴۵ دقیقه بامداد.
- چرخه دوم انتقال پایا: ساعت ۹ و ۴۵ دقیقه صبح.
- چرخه سوم انتقال پایا: ساعت ۱۲ و ۴۵ دقیقه.
- چرخه چهارم انتقال پایا: ساعت ۱۸ و ۴۵ دقیقه.
باید حواستان به زمان ثبت درخواست در انتقال وجه پایا باشد. به این نکات دقت کنید:
- حداقل ۴۵ دقیقه قبل از هر چرخه؛ همان چرخه بعدی.
- ثبت درخواست تا ساعت ۱۵ یا ۱۵:۳۰ (روز کاری)؛ واریز در همان روز.
- ثبت درخواست بعد از پایان ساعت کاری؛ اولین روز کاری بعد.
اگر در روزهای پنجشنبه، جمعه یا تعطیلات رسمی، وجه را انتقال بدهید، فقط یک چرخه در ساعت ۱۲ و ۴۵ دقیقه وجود دارد و فرایند بهقرار زیر پیش میرود:
- پنجشنبه: ثبت درخواست حتماً قبل از ۱۲:۰۰ باشد تا در ۱۲ و ۴۵ دقیقه جابهجا شود.
- جمعه: واریز وجه در نخستین روز کاری بعدی انجام میشود.
- تعطیلات رسمی: تسویه نهایی در روز کاری بعد (۰۳:۴۵) انجام میشود.
کارمزد انتقال با شماره شبا چقدر است؟
کارمزد انتقال با شبا به روشهای پایا و ساتنا دریافت میشود، بهشرح زیر است:
- کارمزد انتقال وجه پایا در سال ۱۴۰۴، معادل یک دهم درصد مبلغ تراکنش با سقف ۷هزار و ۵۰۰ ریال است.
- کارمزد انتقال وجه ساتنا در سال ۱۴۰۴، معادل دو دهم درصد مبلغ تراکنش با سقف ۳۵۰هزار ریال است.
آیا به اشتراک گذاشتن شماره شبا امن است؟
با بهاشتراکگذاشتن شبا، مشکلی بابت امنیت حساب بانکی وجود ندارد. در واقع، افرادی که این شناسه را مشاهده میکنند، نمیتوانند بهطور مستقیم به اطلاعات حسابتان دسترسی داشته باشند.
این شماره برای جابهجایی پول کاربرد دارد و بااینحال، بهتر است که آن را در شبکههای اجتماعی منتشر نکنید تا هیچگونه سوء استفاده احتمالی از آن بهعمل نیاید. ضمناً امنیت شماره شبا بالاست و انتقال پول با آن، جای نگرانی ندارد.
اشتباهات رایج درباره شبا که باید بدانید

حواستان به اشتباهات رایج درباره شماره شبا باشد. مثلاً به این توصیهها و نکات دقت کنید:
- با شبا، لزوماً انتقال وجه بهطور آنی پیش نخواهد رفت. همهچیز بستگی به روش انتقال دارد. مثلاً ساتنا این امکان را فراهم میکند، اما پایا اینطور نیست.
- حتماً در زمان انتقال وجه، به نام گیرنده مبلغ پول قابل انتقال دقت کنید تا اشتباهی صورت نگیرد.
- به زمان کاری ثبت حواله در روشهای پایا و ساتنا برای انتقال از راه شماره شبا هم دقت کنید.
سخن آخر
با وجود خدماتی نظیر شناسههای شبا و دسترسی به اپلیکیشنها و برنامههای کاربردی مانند نرمافزار باجت بانک تجارت، انجام عملیات بانکی بسیار ساده و سریع شده است. شما میتوانید با داشتن شماره شبا و این برنامه کاربردی، تراکنشهای مختلف را پیش ببرید و امور مالی خود را مدیریت کنید. شماره شبا یک شناسه بسیار کاربردی برای انتقال راحتتر پول از راه ساتنا و پایا است و کاربردهای دیگری در زمینه دریافت یارانه داشته و هنوز برای معاملات اوراق بهادار هم کاربرد دارد. بهسادگی میتوانید به آن دسترسی داشته باشید و امور مالی و بانکی خود را بیدردسر و سریع، انجام دهید.
پرسشهای متداول
۱. آیا شماره شبا تغییر میکند؟
- خیر، تا زمانی که حساب شما فعال است، تغییری در این شناسه بهوجود نمیآید.
۲. با شماره کارت، امکان پیداکردن شماره شبا وجود دارد؟
- بله، با مراجعه به سامانههای بانکی معتبر میتوانید از روی شماره کارت به شناسه شبا برسید.
۳. انتقال با شماره شبا بهتر است یا کارتبهکارت؟
- برای پرداختهای رسمی و مبالغ بالا، شبا گزینه بهتری است.
۴. امکان انتقال پول با شماره شبا در روزهای تعطیل وجود دارد؟
- تراکنش ثبت، اما مبلغ با شروع روز کاری بعدی واریز میشود.

نظرات
نظر خود را وارد نمایید